ایمونوتراپی
تحریک سیستم ایمنی بدن برای شناسایی و از بین بردن سلولهای سرطانی، بر پایه پروتکلهای روز دنیا.
ایمونوتراپی روشی است که بهجای حمله مستقیم به سلول سرطانی، سیستم ایمنی خود بیمار را برای شناسایی و نابودی آن توانمند میکند. این درمان در سالهای اخیر جایگاه مهمی در درمان برخی سرطانها پیدا کرده و در موارد منتخب، پاسخهای پایدارتری نسبت به روشهای سنتی ایجاد میکند. ایمونوتراپی برای همه بیماران و همه انواع سرطان مناسب نیست و انتخاب آن نیازمند بررسی دقیق ویژگیهای تومور است.
ایمونوتراپی چگونه عمل میکند؟
سلولهای سرطانی میتوانند با سازوکارهایی خود را از دید سیستم ایمنی پنهان کنند. داروهای ایمونوتراپی این پنهانکاری را خنثی میکنند تا سلولهای ایمنی بتوانند تومور را شناسایی کرده و از بین ببرند. برخلاف شیمیدرمانی که مستقیماً سلول را میکشد، اثر ایمونوتراپی غیرمستقیم است و به همین دلیل الگوی پاسخ و عوارض آن نیز متفاوت است.
چه بیمارانی کاندید ایمونوتراپی هستند؟
- بیمارانی که بررسیهای مولکولی یا نشانگرهای تومور آنها پاسخ به ایمونوتراپی را محتمل میکند
- برخی سرطانهای پیشرفته که به درمانهای خط اول پاسخ کافی ندادهاند
- مواردی که ایمونوتراپی در کنار شیمیدرمانی بهعنوان درمان ترکیبی توصیه میشود
- بیمارانی که وضعیت عمومی و عملکرد اندامهای حیاتی آنها اجازه این درمان را میدهد
پیش از شروع، وجود بیماریهای خودایمنی زمینهای، سابقه پیوند عضو و مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی حتماً بررسی میشود، چون میتواند این درمان را محدود کند.
مراحل انجام درمان
- بررسی مولکولی تومور: ارزیابی نشانگرهایی که احتمال پاسخ به درمان را مشخص میکنند.
- ارزیابی ایمنی و اندامها: بررسی سابقه بیماریهای خودایمنی و عملکرد تیروئید، کبد، کلیه و ریه.
- تزریق دورهای: دارو بهصورت وریدی و در فواصل منظم تجویز میشود.
- پایش عوارض ایمنی: معاینه و آزمایش منظم برای تشخیص زودهنگام واکنشهای خودایمنی.
- ارزیابی پاسخ: تصویربرداری در فواصل مشخص؛ پاسخ به ایمونوتراپی گاهی دیرتر از شیمیدرمانی ظاهر میشود.
آمادگی پیش از درمان
- سابقه هرگونه بیماری خودایمنی (تیروئید، روده، مفاصل، پوست) را حتماً اطلاع دهید
- فهرست داروهای مصرفی، بهویژه کورتونها و داروهای سرکوب ایمنی، را همراه بیاورید
- آزمایشهای پایه تیروئید، کبد و کلیه پیش از شروع انجام میشود
- در صورت داشتن علائم عفونت فعال، شروع درمان به تعویق میافتد
عوارض احتمالی و مدیریت آنها
عوارض ایمونوتراپی با شیمیدرمانی متفاوت است: بهجای افت گلبولها و ریزش مو، بیشتر به شکل واکنشهای التهابی و خودایمنی در اندامهای مختلف بروز میکند.
| عارضه | نشانه | راهکار مدیریت |
|---|---|---|
| التهاب پوستی | خارش، بثورات | درمان موضعی، در موارد شدید کورتون |
| اختلال تیروئید | خستگی، تغییر وزن، تپش قلب | پایش آزمایش تیروئید، تنظیم دارو |
| التهاب روده | اسهال مکرر، درد شکم | ارزیابی فوری؛ اسهال شدید نیاز به بررسی سریع دارد |
| التهاب ریه | سرفه خشک، تنگی نفس | تصویربرداری و ارزیابی فوری |
| خستگی | کاهش انرژی | بررسی علل قابل اصلاح، تنظیم فعالیت |
نکته مهم: عوارض ایمونوتراپی ممکن است هفتهها یا حتی ماهها پس از شروع درمان ظاهر شوند. هر علامت جدید، حتی خفیف، باید گزارش شود.
مدت درمان و پیگیری
مدت ایمونوتراپی بسته به نوع بیماری و پاسخ درمانی متفاوت است و ممکن است ماهها ادامه یابد. پیگیری منظم و انجام بهموقع آزمایشها بخش جداییناپذیر این درمان است.
چرا دکتر ظرافتفرد؟
انتخاب و پایش ایمونوتراپی نیازمند تجربه در تشخیص زودهنگام عوارض ایمنی است. دکتر ظرافتفرد، فوق تخصص خون و سرطان و عضو ESMO، ASCO و EHA، درمان را بر پایه راهنماهای روزآمد تنظیم میکند. برای بررسی شرایط خود نوبت آنلاین بگیرید.
سوالات متداول
آیا ایمونوتراپی برای همه بیماران سرطانی مناسب است؟
خیر. مناسب بودن آن به نوع سرطان، ویژگیهای مولکولی تومور و وضعیت ایمنی بیمار بستگی دارد و در جلسه مشاوره بررسی میشود.
آیا ایمونوتراپی عوارض کمتری از شیمیدرمانی دارد؟
عوارض آن کمتر نیست، بلکه متفاوت است. بسیاری از بیماران ریزش مو و تهوع کمتری تجربه میکنند، اما واکنشهای خودایمنی نیازمند پایش دقیقاند.
چه زمانی مشخص میشود درمان اثر کرده است؟
ارزیابی معمولاً با تصویربرداری در فواصل مشخص انجام میشود. پاسخ به ایمونوتراپی گاهی دیرتر ظاهر میشود، بنابراین قضاوت زودهنگام درست نیست.
آیا میتوان ایمونوتراپی را با شیمیدرمانی همزمان انجام داد؟
بله، در برخی بیماریها درمان ترکیبی توصیه میشود. این تصمیم بر اساس نوع و مرحله بیماری گرفته میشود.
سایر خدمات
سوالی درباره ایمونوتراپی دارید؟
برای بررسی شرایط شما و انتخاب مناسبترین روش درمان، وقت مشاوره بگیرید.
رزرو نوبت آنلاین