پیوند اتولوگ
پیوند سلول‌های بنیادی خودِ بیمار؛ کاربردها، مراحل آماده‌سازی و روند بازتوانی.
پیوند اتولوگ چیست؟
پیوند اتولوگ (اتولوگوس) نوعی پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز است که در آن سلول‌ها از خودِ بیمار جمع‌آوری و منجمد می‌شود و پس از یک دوره شیمی‌درمانی با دوز بالا به بدن او بازگردانده می‌شود؛ برخلاف پیوند آلوژن که سلول‌ها از یک دهنده‌ی سازگار گرفته می‌شود.
چون سلول‌ها متعلق به خود بیمار هستند، مسئله سازگاری بافتی و واکنش پیوند علیه میزبان مطرح نیست. هدف اصلی این روش، امکان‌پذیر کردن درمان با دوز بالا و سپس بازسازی سریع مغز استخوان است.
چه بیمارانی کاندید هستند؟
- برخی بیماران مبتلا به مولتیپل میلوما
- برخی انواع لنفوم، به‌ویژه در موارد بازگشت بیماری
- بیمارانی که وضعیت عمومی و عملکرد اندام‌های آن‌ها اجازه درمان با دوز بالا را می‌دهد
پیوند اتولوگ در مولتیپل میلوما
مولتیپل میلوما (میلوم) سرطان سلول‌های پلاسما در مغز استخوان است؛ سلول‌هایی که در حالت عادی آنتی‌بادی می‌سازند. در این بیماری، سلول‌های پلاسمای غیرطبیعی زیاد می‌شوند، یک پروتئین غیرطبیعی (پروتئین مونوکلونال) می‌سازند و می‌توانند به استخوان، کلیه و سیستم ایمنی آسیب بزنند.
در بیماران مناسب، پس از دوره درمان دارویی اولیه، شیمی‌درمانی با دوز بالا و سپس پیوند اتولوگ انجام می‌شود. اینکه پیوند برای یک بیمار مناسب است یا نه، به سن، وضعیت عمومی و پاسخ به درمان اولیه بستگی دارد.
علائم مولتیپل میلوما در آزمایش خون چیست؟
یافته‌هایی مانند کم‌خونی، بالا بودن کلسیم، بالا رفتن کراتینین و وجود پروتئین مونوکلونال در الکتروفورز پروتئین خون یا ادرار می‌تواند به میلوم مشکوک کند. تشخیص قطعی با بررسی مغز استخوان و تصویربرداری استخوان‌ها گذاشته می‌شود.
مولتیپل میلوما چه ارتباطی با نارسایی کلیه دارد؟
پروتئین‌های غیرطبیعی که سلول‌های میلوم می‌سازند و بالا رفتن کلسیم می‌توانند به کلیه آسیب بزنند. به همین دلیل بررسی عملکرد کلیه بخش ثابت ارزیابی بیماران میلوم است، و گاهی اختلال کلیه اولین نشانه‌ای است که به تشخیص می‌رسد.
آیا مولتیپل میلوما درمان قطعی دارد؟
در بیشتر بیماران، هدف درمان کنترل طولانی‌مدت بیماری و حفظ کیفیت زندگی است؛ درمان‌های دارویی امروزی و پیوند اتولوگ در بیماران مناسب، بیماری را برای دوره‌های طولانی مهار می‌کنند. وضعیت هر بیمار در جلسه مشاوره و پس از تشخیص دقیق بررسی می‌شود.
مراحل
تحریک مغز استخوان
تجویز دارو برای افزایش سلول‌های بنیادی در خون محیطی.جمع‌آوری سلول‌ها
جداسازی سلول‌های بنیادی از خون و انجماد آن‌ها.درمان با دوز بالا
شیمی‌درمانی فشرده.بازگرداندن سلول‌ها
تزریق وریدی سلول‌های ذخیره‌شده.دوره جاگیری و مراقبت
پایش شمارش خون و پیشگیری از عفونت تا بازسازی مغز استخوان.
مزایا و محدودیت‌ها
مزیت اصلی، نبود خطر واکنش پیوند علیه میزبان و بی‌نیازی از یافتن دهنده است. محدودیت آن نیز این است که چون سلول‌ها از خود بیمار گرفته می‌شوند، اثر ایمنی علیه سلول سرطانی — که در پیوند آلوژن دیده می‌شود — وجود ندارد.
سوالات متداول
پیوند اتولوگ چیست؟
پیوندی که در آن سلول‌های بنیادی خون‌ساز خودِ بیمار پیش از شیمی‌درمانی با دوز بالا جمع‌آوری و منجمد می‌شود و پس از آن به بدن او بازگردانده می‌شود تا مغز استخوان دوباره ساخته شود.
آیا برای پیوند اتولوگ به دهنده نیاز است؟
خیر. سلول‌ها از خود بیمار گرفته می‌شود و نیازی به یافتن دهنده سازگار نیست.
جمع‌آوری سلول‌ها دردناک است؟
جمع‌آوری از طریق خون محیطی انجام می‌شود و شبیه اهدای خون است، هرچند زمان بیشتری می‌برد.
تفاوت اصلی آن با پیوند آلوژن چیست؟
در اتولوگ سلول‌ها از خود بیمار و در آلوژن از دهنده گرفته می‌شود؛ بنابراین خطرات و مراقبت‌های این دو متفاوت است.
سایر خدمات
سوالی درباره پیوند اتولوگ دارید؟
برای بررسی شرایط شما و انتخاب مناسب‌ترین روش درمان، وقت مشاوره بگیرید.
رزرو نوبت آنلاین